bestetotnutoe.nl – Bier drinken met een missie – Drink het beste bier

Als het gaat om zware bieren, dan doen we niet snel kinderachtig. We drinken graag een paar tripels. We drinken het liefste de zwaarste trappisten. 10% en meer, dat werk. Maar ja, als je een avondje in de kroeg wilt zitten, dan ga je niet twaalf Rocheforts 10  achterover slaan. Want na nummer vijf lig je echt wel onder de tafel. Hoe doe je dat dan als je wel lekker bier wilt drinken? Zit je dan vast aan Palm en De Koninck?

Wanneer je bier wilt drinken met minder alcohol, wil je niet inleveren op smaak. Nu zijn er op zich wel lekkere lichte bieren te vinden, maar zoveel nou ook weer niet. Dat komt doordat het makkelijker is om een zwaar bier te brouwen. De sterke smaak van zwaar bier kan heel veel camoufleren. Dat kan bij een licht bier niet. Licht bier is dus moeilijker te maken en minder snel lekker.

Downsizen is dus niet al te makkelijk als het om alcoholpercentages gaat. Maar voor bestetotnutoe is geen zee te hoog. Op naar de slijter voor een willekeurige greep in het zwak alcoholische bierschap. Zie hier het resultaat.

6 – De Leckere Gulden Craen, 5,2%
Uit ons eigen Utrecht komt De Leckere met een bier dat goed past in ons streven naar minder alcohol: blond bier met maar 5,2% alcohol. Hoopvol schenken we hem in. Inderdaad is het een blond bier. Mooie tarwekleur. Jammer alleen dat er geen schuimkraag komt. Dat zal wel komen doordat er nauwelijks koolzuur in zit.

De Gulden Craen is een aangenaam bitter bier. Maar verder zit er eigenlijk geen smaak aan. En dat is wel jammer want het maakt dit bier gewoon niet zo lekker. Eigenlijk is het een soort pils maar dan zonder de smaak van mout en ook nog zonder koolzuur. Maar zelfs als die er wel in zouden zitten, waarom zou je een bovengistend pils kopen. Heb je zin in pils? Bestel dan pils en laat de Gulden Craen staan.

5- La Trappe Puur 4,7%
Zo, een lekkere La Trappe. Altijd goed. En ook nu weer schenk je een mooi bier in. Mooie kleur, de schuimkraag is in orde en hij ruikt goed. Duidelijk het betere werk.

Je neemt een slok en je proeft al gelijk een aangename bitterheid. En dan die heerlijke fris-zure smaak die… die…  nooit komt. Wat is hier aan de hand? Dit bier schreeuwt om een Duvel-achtige zurigheid die het bier gaat maken, maar die is er niet. Er komt helemaal niks! Je blijft zitten met een  aangenaam bitter bier dat verder een lege huls is. La Trappe Puur is een soort halfbier. Niet vies, maar je zit de hele tijd te wachten op de andere helft.

4 – Budels Goudblond 6%
Budels is een van onze favoriete brouwerijen. Een kleine Nederlandse familiebrouwerij die al een paar generaties meegaat. Dat zien we graag. En we zien ook graag bier uit die brouwerij komen, want bier maken kunnen ze ook in Budel. En ze hebben ook nog eens een leuke lijn speciaalbieren. Een van die speciaalbieren is de Goudblond met 6% een licht bier.

De Goudblond is een goudkleurig, honingachtig bier. Kijk snel naar de schuimkraag want die is meteen weg. Sowieso zit er erg weinig koolzuur in en dat doet afbreuk aan de frisheid van dit bier. De geur en de smaak zijn honingachtig. Toch is dit bier ook lekker gehopt. Er zit echt een bittertje bij en daardoor is de Goudblond niet zijïg.

Omdat de schuimkraag meteen weg is, denkt iedereen in de kroeg toch dat je een glas urine aan het drinken bent. Met een Budels Goudblond in je hand ga je dus niet echt iemand versieren. Maar misschien zijn er wel liefhebbers voor. Imkers ofzo. Of andere mensen die heel erg van honing houden. Wij vinden Budels Goudblond best aardig, maar we gaan het niet snel nog eens kopen.

3 – Dupont Monk’s Stout 5,2%
Een verrassing in de test: Dupont maakt, behalve de door ons al zo vaak bejubelde Saison, ook een stout. Dat is dus Engels bier uit Wallonië. Als dat maar goed gaat. Met hetzelfde alcoholpercentage als pils een prima deelnemer aan onze test. En voor een traditionele stout is dit trouwens een heel normaal percentage.

De Stout van Dupont is erg subtiel en donker. De smaak van gebrande mout is wel aanwezig, maar erg subtiel. Wel lekker hoppig, maar ook dat overheerst niet. Erg mooi gebalanceerd bier.  Je drinkt lekker makkelijk door en zo merk je bijna niet wat voor lekker bier dit is. Ben je gewend aan alleen maar zware en krachtige stouts? Let dan goed op! Voor je het weet, proef je niks.

Misschien is deze Stout wel iets té subtiel. We vinden het niet erg om ons best te doen voor een smaaksensatie, maar Dupont maakt het ons wel lastig. Is dit de prijs die we moeten betalen voor een laag alcoholpercentage? We hopen het niet, want een stout moet ook wel een beetje een sensatie geven van gebrande mout en dat blijft een beetje achterwege. Maar als je er je aandacht bij kan houden, is het een mooi bier.

2 – Saison Dupont 6,5%
Eigenlijk hoeven we het niet meer te hebben over dit bier. Staat in onze top 10 van beste bieren ooit. Vooral bij vleesgerechten is het een superbier. Een best wel sterke en aromatische bitterheid die uitstekend gebalanceerd wordt door de smaak van mout. Complex en toch niet zwaar. Geen beginnersbier maar echt een cadeau voor de gevorderde bierdrinker.

Dat zeggen we nu al een tijd en het begint ook in de wereld door te dringen. Saison staat bekend als het meest onderschatte bier van België en steeds meer Amerikaanse brouwerijen gaan het maken. Nu maar hopen dat ze het niveau van Dupont kunnen benaderen.

Een Saison kun je ook prima doordrinken. De koolzuur is precies goed en dit bitterheid doet je verlangen naar meer. Elke slok weer geniet je van die uitgebalanceerde smaak. En dit bier is zo complex dat je bij iedere slok weer iets nieuws hebt om bij na te denken. En als je gaat eten kun je gewoon verder drinken.

1 – Orval 6,2%
De alternatieve Trappist maakt maar één bier en die heet dus ook gewoon Orval. Orval doet niet aan het reguliere rijtje dubbel – trippel – iets heel zwaars. Orval smaakt ook heel anders dan alle andere Trappisten. Nu er zoveel bittere bieren zijn valt het wat minder goed op hoe excentriek Orval is. Maar Orval blijft een heel apart en vooral bitter bier.

Orval is al goed wanneer het nog in het flesje zit want dat is al een ervaring op zich. Prachtig gelijnde fles, goed etiket en mooi verhaal met die vis en die ring. Inschenken is ook een feest want met de kleur en de schuimkraag zit het wel goed. Prachtig. Zoals het moet. Vooral als je Orval’s stoere glas gebruikt.

Orval is dus heel bitter, maar dat ervaar je niet zo. Orval is mooi in balans. En daarmee is Orval ook wel weer een Trappist bij uitstek: met geduld en aandacht gemaakt. Maar vooral: niet schreeuwerig. Orval is niet bitter om bitter te zijn, zoals sommige bieren tegenwoordig wel eens zijn. Met die trend naar extreem gehopte bieren. Orval is bitter met balans. Bitter omdat het daarmee een beter bier is om te drinken. En een van de beste bieren die er bestaan.

Conclusie
Een licht bier brouwen is niet makkelijk. We hebben nieuwe waardering gekregen voor DeKoninck en Palm. Maar onze willekeurige greep bieren laat ook zien dat het wel kan. Vooral Orval en Dupont laten dat zien. Met die bieren hou je een kater op afstand en heb je toch een goeie avond.

Hayo: Moinette Brune van Brasserie Dupont. Wij zijn groot fan van bieren van Dupont. Vooral hun Saison is super en ze hebben een meer dan goede stout. Deze valt echter wat tegen. Zeker niet vies, maar hij springt er niet uit.

Arnoud: Moinette Blonde van Brasserie Dupont. Is een beetje het kleine neefje van de Saison. In alles minder. Ook niet vies, maar als je hem drinkt, denk je: dronk ik maar de saison.

Hayo: Een middagje borrelen bij Arnoud is natuurlijk altijd goed. Vooral als hij Raging Bitch heeft gekocht. Wat een superbier is het toch. Blij dat het in het standaardassortiment is opgenomen.

Arnoud: Punk IPA van Brewdog. Blijft gewoon een super-IPA. Lekker bijterig bitter. Dat is wat je wil. Kreeg nog wel commentaar dat de Hardcore IPA beter is. Die gaan we dus nog vergelijken.

Hayo: Christoffel Nobel. Ik weet niet precies wat het is. Het is geen echte tripel, geen IPA en zeker geen Duvelkloon. Maar het is wel erg lekker.

Arnoud: La Trappe Dubbel. Ik word nooit moe te zeggen dat dit de beste dubbel is die je kunt krijgen.

Een paar weken geleden linkte wij door daar dit stripje. Een van onze lezers, Peter, is kennelijk een stevige geschiedenis nerd. In een paar woorden zette hij ons flink te kijk. Daar ging onze betrouwbaarheid en objectiviteit in een keer door de plee. Weken hebben we in dubio gezeten. Hoe zou men ons nu zien? Kunnen we nog wel door?

Maar we hebben ons herpakt. Peter: we pakken de handschoen op. We duiken in de stoffige hoeken van de biergeschiedenis. De laatste steen moet boven komen. En we beginnen met de eerste. In het stripje staat dat Babyloniërs hun bier zeer serieus namen en brouwers die slecht bier brouwden, verdronken werden in hun eigen bier. Babyloniërs namen hun wetten sowieso erg serieus. De code van Hammurabi is een van de oudst bekende wetboeken (als je dat al zo kunt noemen). Die code regelde behoorlijk wat verschillende zaken en bier komt er regelmatig in voor.

Het feit dat die ouwe Babyloniërs hun bier serieus namen, is wel algemeen aangenomen. Ze hadden er immers een godin voor: Ninkasi. Het oudst bekende recept voor bier is van de Summeriërs, die deel uitmaakten van Babylonië. Veel serieuzer dan dit kun je volgens mij niet worden.

Maar ja, verdrinken in slecht bier is wel weer een treetje hoger in het serieus nemen van je bier. Nou moet je wel weten dat lang geleden (ongeveer 2000 jaar voor Christus) straffen ietwat anders waren dan nu. Terugkeren in de maatschappij? Gelul. Oog om oog, tand om tand. Steek je je neus in zaken waar je je niet mee moet bemoeien? Dan gaat je neus eraf. Dat soort werk. Iemand verdrinken omdat hij of zij (met name zij, want in Babylonië brouwden de vrouwen) slecht bier levert, is dus niet zo heel heftig.

Nou moeten we heel eerlijk zijn… er werd niet verdronken in het eigen brouwsel. Maar verdronken werd er wel. Wet 108 van Hammurabi zegt er wat over. Kennelijk mocht je toen je bier betalen in graan. Maar geld was ook goed. De waardin (toen mocht je alleen een kroeg uitbaten als je vrouw was), accepteerde beide, maar moest dan wel evenveel bier schenken. Dus betaal je met graan, dan krijg je een glas. Geef je zilver met dezelfde waarde als het graan, dan moet je evenveel bier krijgen. Werd je genaaid door de uitbaatster, dan had ze een probleem. Want dan werd ze simpelweg verdronken. Niet in bier helaas, maar gewoon in water.

Dus, verdrinken in je eigen slechte bier is niet historisch aan te tonen. Dat ze nogal juridisch heftig reageerden op bier en prijzen staat letterlijk in steen gegrift.

Volgende keer kijken we naar de alcoholconsumptie van de vikingen.

Even met de deur in huis vallen: bier hoort in een fles. Of in een fust. Maar zeker niet in een blik. Blikken zijn voor grote hoeveelheden goedkoop en vies bier. Blik is voor op vakantie als je niet anders kan. Biergenieters als jij en wij schenken onze bokalen vol vanuit een fles. Met nagisting. En met een kroonkurk erop. Het bier dat wij lekker vinden is trouwens niet eens te krijgen in blik dus deze kwestie speelt niet eens.

Of toch? In het sinds kort toonaangevende bierland Amerika gaan brouwerijen steeds meer over op blik. En dan bedoelen we niet Budweiser. We bedoelen de kleine minibrouwerijen die daar de laatste jaren sterk in opkomst zijn. Die geen slap pils brouwen maar mooie speciaalbieren. Bieren waar jij en ik dus wel van houden. Hoe kan dat nou? Verkopen ze hun ziel aan de duivel? Geven ze niks om hun mooie producten?

Zelf zien de kleine Amerikaanse brouwers dat blik heel anders. ‘Het lekkerste bier komt uit een fust en een blikje is gewoon een klein fust.’ Dat we bier uit blik niet lekker vinden komt alleen door ons beeld van dikke mannen die bierblikjes pletten op hun voorhoofd. Blik is beter voor de smaak omdat er geen licht bij je bier kan. Het is lichter, makkelijker te vervoeren en beter recyclebaar. Zo, daar kunnen we het mee doen.

Net als bottellijnen zijn er nu ook blikvulmachines beschikbaar voor kleine brouwerijen. De kans is groot dat we dus binnenkort meer bier in blijk zullen zien. Speciaalbier. Van kleine brouwerijtjes. We weten nog niet of we daar aan kunnen wennen. Hoe zit het bijvoorbeeld met hergisting op de fles? En kun je dat blik niet proeven?

Wij zijn benieuwd wat jij vindt. En wat jij proeft. Herken je ook een bliksmaak? Of maakt het je niet uit? We moeten hier een standpunt over innemen. Het is tijd voor de grote bestetotnutoe bier-in-blik-test. En wij gaan hem organiseren, met jou. Geef je op en doe mee aan deze historische test.
Aanmelden via arnoud@bestetotnutoe.nl of hayo@bestetotnutoe.nl.  Als we genoeg aanmeldingen hebben prikken we een datum en gaan we proeven. Wij hebben er zin in!

Het blijft leuk:

Arnoud: Van de tap: Hobgoblin. Ik neem aan dat ik niet meer hoef te zeggen hoe lekker dat is.

Hayo: Gewoon een Duvel. Omdat een Duvel altijd lekker is.

Arnoud: Een heel erg lekkere en subtiele Hop Ottin’ IPA. Amerikaans nog wel en Amerikaanse ipa’s zijn meestal nogal over de top wat smaak betreft. Maar deze dus niet. Heel subtiel en wel een beetje bijterig bittere hop.

Hayo: Zo’n eindejaarsbier van Dupont. Lekker bitter, alleen wel weer flink aan de alcohol. Waarom altijd zo zwaar?

Arnoud: La Trappe Blond. Wat mij betreft de minste La Trappe. Weinig smaak, weinig verrassend. Doe mij maar een andere La Trappe.

Hayo: Kelpie Seaweed Ale van Williams Bros. Sommige dingen hadden gewoon beter in de zee kunnen blijven.

Nog eentje dan. We weten hoe we moeten proeven, we weten wat er allemaal in bier gaat, maar hoe wordt dat bier nou eigenlijk gemaakt? Dat is namelijk wel belangrijk om te weten, want ook het brouwproces heeft invloed op de smaak.

Schroten
We starten met de mout. Die moet gemalen worden. En als je echt je kennis wilt etaleren, noem je dat schroten. De mout moet niet helemaal tot poeder worden geschroot. Sterker nog: de mout moet eigenlijk zo heel mogelijk blijven. Om de mout zit een vliesje, dat moet eraf en de korrel moet in een paar stukken breken.

Maischen
De geschrote mout gaat in het water. Nu kan de brouwer een paar kanten op. Een kant heet stijgende infusie. Dat betekent dat hij het water met de mout stapsgewijs verwarmt. In de mout zitten namelijk enzymen die de zetmeel uit de mout omzetten in suikers. Die enzymen werken het best op bepaalde temperaturen. Door als brouwer te spelen met de temperatuur en tijd maken de enzymen meer of minder vergistbare suikers. Daardoor wordt het bier zoet of minder zoet.
Naast stijgende infusie is er nog de decoctie. Bij deze manier neemt de brouwer een gedeelte van het water en mout en brengt dit aan de kook. Daarna gaat het weer terug bij de rest zodat die ook weer de rest verwarmt. Deze stap noemen de brouwers Maischen.

Filteren
Nu heb je een ketel vol met zoet en enorm plakkerig water, boordevol met smaak en suiker. Dat heet de wort. Probleem is wel dat je brouwketel ook nog vol met mout zit en daar wil je vanaf. Heb je goed geschroot dan heb je nu een voordeel. De vliesjes om de mout zijn namelijk een prima filterbed. Langzaam de wort af laten lopen en je hebt mooie, heldere wort klaar voor de rest van het brouwen. Nog wat warm water over het filterbed laten lopen zodat je echt alle suiker uit de mout haalt en op naar de kookketel. De mout die overblijft, noem je bostel. Dat gaat vaak naar de boer om als veevoer te dienen.

Koken
Door het koken wordt de wort wat donkerder. Er verdampt wat water en je doodt ook nog eens alle bacteriën die er in zouden kunnen zetten. Nu komt ook de hop om de hoek kijken. Hop gaat mee in de kokende wort. Hop die vroeg in het kookproces wordt toegevoegd, zorgt voor de bekende bitterheid. De meeste brouwers koken ergens tussen de 60 en 90 minuten. Meestal gaat er de laatste minuten ook nog wat hop bij. Die geeft dan geen bitterheid af, maar wel veel smaak en geur. Dat proef en ruik je heel goed aan je bier.

Koelen en de vergisting
De kokende wort moet zo snel mogelijk afgekoeld worden. Hoe sneller de koeling hoe minder kans op bacteriën. In de koele wort mag de gist aan de slag. Dat is de hoofdgisting. Bij ondergistend bier duurt dit een week of twee, drie. Bovengistend bier heeft veel minder tijd nodig. In een paar dagen is daar de hoofdgisting al klaar.

Lageren
Daarna gaan de bieren een licht gekoelde opslag in. Dat heet lageren. Even lekker uit laten gisten en gewoon wat rust geven. Laaggistend bier kan zo wel een maand of twee lageren. Bovengistend bier kan na drie weken wel op fles of fust.

Bijna klaar
Klaar denk je, drinken maar! Nou nog niet helemaal. Hoe krijg je het bier bij de drinker? Meestal in een fles of in een fust. Veel bovengistende bieren die op fles worden afgevuld krijgen nog een beetje suiker mee. De die-hard gistcellen die alles hebben overleefd, gaan nog even aan de slag en zetten de suiker om in een klein beetje alcohol en koolzuur. Precies genoeg voor een mooie plop bij het openen van je fles. Nagisting op fles heet dat. Deze bieren worden over het algemeen nog wat lekkerder als je ze nog even laat staan. Niet te lang maar een maand of drie is prima.

Ondergistend bier krijgt in de meeste gevallen koolzuur ingespoten. Die hebben dan ook geen gist onderin de fles. Die bieren moet je eigenlijk zo snel mogelijk drinken. De smaak wordt alleen maar minder als je ze bewaart dus laten liggen heeft weinig zin.

Drinken
Zo, nu kun je drinken en proeven als de bestetotnutoe. Het proeven, de ingrediënten en het brouwproces ken je nu allemaal. Nu nog oefenen. Wij zijn ook nog lang niet klaar.

OK, dat is balen. Je had nog zo afgesproken niks te gaan doen met Valentijn en toch heeft hij zich van zijn romantische kant laten zien. En nu moet je iets voor hem verzinnen. En je bent al veel te laat. Dus doe je wat je altijd doet als je in paniek bent: je gaat naar bestetotnutoe toe. Omdat je weet dat wij je altijd kunnen helpen. Ook in de liefde.

Jij gaat hem verbijsteren met het meest romantische cadeau dat er is. Een combinatie van jou, bier en liefde. Maar nu zeggen we niks meer. Want beelden zeggen meer dan duizend woorden.

We hebben het hier bij bestetotnutoe eigenlijk altijd over krities bierdrinken. Het beste bier. Voor het minste geld. Eigenlijk zijn we gewoon een soort consumentenbond voor de bierdrinkende klasse. En laten we eerlijk zijn, die klasse heeft het niet makkelijk. Allerlei ellende wordt jaarlijks over de biergenieter heen gestort. En hoe zit dat eigenlijk met de prijzen? Nou, dat is ook al niet best.

Diepgaand onderzoek van het horeca-vakblad Horeca Entree heeft uitgewezen, dat de prijzen van de cafe’s sinds 2000 met bijna 50% zijn gestegen. 50%! Dat is de helft! En dat komt allemaal niet door de euro want in Duitsland zijn diezelfde prijzen maar met 18% omhoog gegaan. We worden dus gewoon gepakt!

Alles is duurder in Nederland. De locaties bijvoorbeeld. Maar ook die eerstejaars student achter de bar die niet eens een glas kan schoonmaken, krijgt meer loon. Er zit hier ook meer accijns op bier zodat de regering anti-alcoholcampagnes kan voeren. En wat nog het ergste is: het bier zelf is in Duitsland gewoon goedkoper! Duits bier kost 40 euro minder! Per fust! Allerlei kleine Duitse regionale flutbrouwerijtjes maken blijkbaar goedkoper bier dan de brouwkathedralen van Grolsch en Heineken. Wat een schande!

Nou wisten wij natuurlijk wel dat alles in Duitsland draait om zo goedkoop mogelijk dronken te worden maar dit is toch wel pijnlijk. De populist in ons is wakker geworden en gaat voorlopig niet meer slapen. Op de barricaden! Gans de brouwerij staat stil als uw machtige keel het wil. Dat bier moet goedkoper. Fabriekshallen vol sjek-rokende arbeiders die strijden voor een lagere bierprijs. We zien het al helemaal voor ons. Doe je mee?

Tsja, het is een manier. Persoonlijk gebruiken wij altijd een normale opener.